OPRICHTING LANDELIJK NETWERK voor STUDIES aan NESTKASTBROEDERS
Afgelopen zomer hebben een aantal vogelwerkgroepen uit het hele land het
initiatief genomen tot het oprichten van een landelijk nestkastenonderzoek
netwerk speciaal gericht op zangvogels (van mezen, Boomklevers, zwaluwen en
vliegenvangers tot Kauwen en Holenduiven). In dit netwerk willen we amateur en
professionele nestkasten onderzoekers (controleurs en ringers) bij elkaar laten
komen om van elkaar te kunnen leren. Om het voor iedereen mogelijk te maken om
mee te doen is er een mogelijkheid om laagdrempelig te beginnen. Ook willen we
(reeds) verzamelde gegevens veilig stellen voor verder onderzoek. Daarom hebben
de initiatiefnemers uit deze groepen contact opgenomen met het Nederlands
Instituut voor Ecologie (NIOO), het Vogeltrekstation/ Nederlandse ringcentrale (VT)
en SOVON (Vogelonderzoek Nederland) voor wetenschappelijke expertise en het
beheer van reeds bestaande databases. Tot ons genoegen hebben deze instituten
enthousiast en positief op onze ideeën gereageerd!
Het is in ieder geval de bedoeling om zoveel mogelijk gegevens uit, met
regelmaat gecontroleerde, nestkasten te verzamelen en die jaarlijks te
analyseren en te rapporteren (door middel van een verslag en/of landelijke
bijeenkomst).

Bij SOVON is reeds een elektronische database, het elektronische nestkaart
programma, aanwezig waarin iedereen zijn gegevens kan invullen, inzenden en
zelfs zijn resultaten kan analyseren. Elk jaar worden er al zo’n 5.000 tot
10.000 nestkaarten ingevuld, waarvan zo’n 2.000 zangvogels. Het is ook zeker de
bedoeling om zoveel mogelijk oude data toe te voegen aan dit systeem. Zo gaan
die inspanningen uit het verleden niet verloren en levert het voor
wetenschappelijk onderzoek onschatbaar waardevolle gegevens op. Om laagdrempelig
te beginnen kunnen, de eerste jaren, ook gegevens op een verzamelformulier en/of
papieren nestkaarten worden aangeleverd.
We maken dus een vliegende start! Het vogeltrekstation ziet mogelijkheden om
ringvergunningen uit te geven, bv in het kader van het RAS (Retrapping Adults
for Survival) project. Voor een overlevingsanalyse is het van belang dat de in
de nestkasten broedende vogels geringd worden en liefst daarna in opvolgende
broedseizoenen afgelezen worden. Ook wil het vogeltrekstation stimuleren dat er
in Nederland meer nestjongen geringd worden. Een andere positieve ontwikkeling
is dat deze ringgegevens direct via het nestkaartensysteem van SOVON ingevoerd
kunnen worden. Het NIOO (o.a. bekend van het langjarig wetenschappelijk
onderzoek naar Koolmezen en Bonte Vliegenvangers) zal het geheel coördineren en,
in overleg en samenwerking met SOVON, specifieke analyses uitvoeren op de data.
Het is de bedoeling dat van deze analyses jaarlijks een verslag uitgebracht gaat
worden.
We denken met onze plannen een levensvatbare mix van amateurs, professionals en
gegevensbeherende instanties gevonden te hebben om tot een goed lopend landelijk
netwerk te komen. Op deze manier hopen we dat onze verzamelde gegevens niet
verloren gaan, vindt er terugkoppeling van de gegevens plaats en kan er
specifieker naar trends binnen de broedpopulaties en op landelijk niveau gekeken
worden. Daarnaast kan dit netwerk tevens dienen om ervaringen, kennis en
informatie uit te wisselen tussen de amateur nestkastonderzoekers (controleurs
en ringers) onderling.
Het eerste verslag van NESTKAST 2009 is hier te downloaden;
![]() |
Verslag 2009 |
![]() |
Verslag 2010 |
![]() |
Verslag 2011 |