Dagexcursie Hoeksche Waard

Rond 8 uur stonden er 14 leden van de Vogelwacht enigszins verkleumd verzameld bij de Groenhoeve om naar de Hoeksche Waard te vertrekken. Gelukkig ging de zon schijnen tijdens de rit en beloofde het in ieder geval een prachtige dag te worden. Uiteraard werd er al tijdens de autotocht uitgekeken naar vogels! De Grote Zilverreiger is tegenwoordig gedurende elke autoroute door polderlandschap wel te zien, evenals de Blauwe Reiger. Aalscholvers en Buizerds nemen lantaarnpalen en verkeersborden in beslag als uitkijkpunt of opdroogplekje. Groepen Kauwen verlieten hun slaapplaatsen. Ik zag zelfs een Wulp overvliegen (ik reed en had dus een breder blikveld dan mijn passagiers achterin). Op zo’n 200 meter vóór de parkeerplaats van het pontje naar Tiengemeten zag John een Havik boven de polder. In de bomen langs de parkeerplaats schetterden de Eksters. We waren allemaal ruim op tijd voor het pontje, maar de Vogelwachters van de Hoeksche Waard stonden ons toch al op te wachten, we voelden ons welkom! Al toen de boot nog stil lag werden er vogels gespot: een IJsvogel zat vlakbij in het riet langs de kant. De vaargeul en het dijkje daarlangs waren populair bij een grote groep Meerkoeten die ook een enkel Waterhoentje in hun nabijheid tolereerden. Futen doken telkens onder. Op de keien-kant zag ik zelfs een Aalscholver liggen alsof-ie op eieren lag; was die al aan het broeden? Na 10 minuten varen kwamen we op het Zuid-Hollandse eilandje Tiengemeten aan. Op de keien aan de waterrand zag ik een Fazant-haan met een hennetje; uiteraard dreven er Wilde eenden en ontbraken de Meerkoeten hier ook niet.

Begin van de wandeling ©Simone Schraven
Begin van de wandeling ©Simone Schraven
IJsvogel ©Maurice Franssen
IJsvogel ©Maurice Franssen
De complete groep incl. VWG Hoekse Waard ©Maurice Franssen
De complete groep incl. VWG Hoekse Waard ©Maurice Franssen

Marian van de Vogelwerkgroep Hoeksche Waard vertelde over Tiengemeten, dat sinds 2007 is omgevormd tot wetland, waarbij in de oudste polder van het eiland (in het oosten) het oude cultuurlandschap is hersteld. De wandeling over het centrale deel van het eiland leidde ons eerst langs het bezoekerscentrum en enkele huizen met tuinen, waar de sneeuwklokjes en enkele dappere narcissen al bloeiden en we eerst een Grote Bonte Specht en daarna zelfs een Ringmus zagen, evenals de trouwe cultuurvolger de Koolmees. Die “bebouwde kom” werd al snel verlaten, na de oversteek over een kleine brug liepen we het vogelwalhalla in. Het tempo van wandelen lag niet hoog; er moesten veel soorten via de aanwezige telescopen worden bekeken en op foto vastgelegd. Grote groepen Kuifeenden, met een enkele Tafeleend daartussen. Ook de Middelste Zaagbek liet zich bekijken en wat verder weg werden in eerste instantie enkele Nonnetjes gezien (de vrouwtjes), en gelukkig daarna ook nog de prachtige mannetjes (heet een nonnetje-man geen patertje?), voor mij een primeur. De Blauwe reiger en Grote Zilverreiger voelden zich hier thuis, evenals de Knobbelzwanen. En of dat nog niet genoeg was waren er ook Pijlstaarten, Slobeenden, nog meer Wilde Eenden en Bergeenden. Tussen deze kleuren vielen de Krakeenden minder op, maar de Vogelwachters zagen ze natuurlijk toch. We klommen een uitkijkpunt op waar we nog beter zicht hadden op de wetlands en de grote variëteit aan watervogels. Bij de al eerder geziene watervogels voegden zich de Smienten en de Wintertaling. Als het niet te koud was geweest hadden we er uren kunnen blijven, maar bij het vervolg van de wandeling troffen we twee Zeearenden (mijn tweede primeur van de dag!), die frequent de lucht ingingen met hun kenmerkende zware vleugelslagen en dan weer landden op telkens een andere tak. Aan het testen of die tak wilde breken zodat ze hem voor de nestbouw konden gebruiken? Zoveel moeite hoefden ze eigenlijk niet te doen: er was een forse takkenhoop aan de ingang van het gebied bij een Beverburcht, die konden deze gigantische vogels wel als “bouwmarkt” gebruiken volgens mij. Overigens waren het juvenielen volgens de kenners, dus nestbouw was waarschijnlijk überhaupt nog niet aan de orde. De Zeearenden hoefden geen concurrentie te vrezen van de Blauwe- en Bruine Kiekendief die er ook zweefden, kenmerkend vlak boven de rietlanden.

Torenvalk ©Maurice Franssen
Torenvalk ©Maurice Franssen
Zeearend ©Maurice Franssen
Zeearend ©Maurice Franssen
Schotse Hooglander ©Maurice Franssen
Schotse Hooglander ©Maurice Franssen
Oostzijde Tiengemeten ©Simone Schraven
Oostzijde Tiengemeten ©Simone Schraven
Juveniele Grote Mantelmeeuw ©Maurice Franssen
Juveniele Grote Mantelmeeuw ©Maurice Franssen
Mooi plaatje, maar wel koud ©Maurice Franssen
Mooi plaatje, maar wel koud ©Maurice Franssen

Toen we een korte koffiepauze hielden kwam een Torenvalk vlakbij bidden, telkens een stukje grond verkennend. In de begroeiing langs het pad zagen we de Roodborst. Bij het verder wandelen werden Fazant hennen blijkbaar door ons verstoord en vlogen op. Omdat we iets te vroeg bij de pont waren liepen we nog wat door, daar zagen anderen drie Lepelaars overvliegen en Simone meldde Staartmezen die ik helaas ook niet zag. Uiteraard ontbraken meeuwen niet op en rond het eiland, maar zover reikt mijn vogelkennis (nog?) niet. De overvliegende Nijlganzen herkende ik gelukkig wel! Nadat we de pont terug hadden genomen naar Nieuwendijk reden we in optocht, voorafgegaan door de Vogelwachters van de Hoeksche Waard, naar het Oudeland van Strijen waar er een kans bestond om Dwergganzen te zien. Onderweg zag John nog een groep Goudplevieren. Het Oudeland krioelde van de ganzen. De Grauwe ganzen waren hier zelfs in de minderheid, veel Brandganzen en Canadese ganzen. De “doelvogel”, Dwerggans, werd door de Vogelwachters van de Hoeksche Waard en enkele ervaren Udense Vogelwachters al bij de parkeerplaats gespot (derde primeur voor mij). Volgens de lokale wachters hadden we veel geluk: ze zitten er natuurlijk niet altijd en sowieso niet zo dichtbij in het prachtige zonlicht. Uiteraard hebben we ze uitgebreid bewonderd, ondanks de gemene kou (stilstaand kijken bij een oostenwind en een temperatuur rond het vriespunt). We wandelden nog een stuk door het prachtige poldergebied, waarbij een Haas zijn spreekwoorden demonstreerde (hij koos als een haas het hazenpad) en in de verte een achttal Reeën hun witte staartje lieten zien. Enkele Kieviten vlogen rondjes boven de polder, groepjes Spreeuwen vlogen op en landden weer gezamenlijk een stukje verderop. Het was prachtig, maar het voorstel om in een café in Strijen nog wat (warms) te gaan drinken was ook erg welkom! Even napraten, opwarmen en na een welgemeend bedankt aan de Vogelwachters van de Hoeksche Waard voldaan terug naar de Groenhoeve. Alle soorten uit de agenda voor deze excursie gezien, check. Weer heel wat kennis rijker, op naar de volgende excursie…

Brandganzen ©Maurice Franssen
Brandganzen ©Maurice Franssen
Stukje verder wandelen ©Simone Schraven
Stukje verder wandelen ©Simone Schraven
Middelste Zaagbekken ©Simone Schraven
Middelste Zaagbekken ©Simone Schraven
Brandganzen en Dwergganzen ©Maurice Franssen
Brandganzen en Dwergganzen ©Maurice Franssen
Ongeveer 50 meter afstand! ©Maurice Franssen
Ongeveer 50 meter afstand! ©Maurice Franssen
Lekker binnen opwarmen ©Simone Schraven
Lekker binnen opwarmen ©Simone Schraven

Vogelwaarnemingen door John Hermans

 01. Aalscholver  16. Grote Mantelmeeuw  31. Merel  46. Toendrarietgans
 02. Bergeend  17. Grote Zilverreiger  32. Middelste Zaagbek  47. Torenvalk
 03. Blauwe Kiekendief  18. Havik  33. Nonnetje  48. Vink
 04. Blauwe Reiger  19. Holenduif  34. Nijlgans  49. Waterhoen
 05. Brandgans  20. Houtduif  35. Pijlstaart  50. Wilde Eend
 06. Bruine Kiekendief  21. Kauw  36. Pimpelmees  51. Wintertaling
 07. Buizerd  22. Kievit  37. Ringmus  52. Witgatje
 08. Dwerggans  23. Knobbelzwaan  38. Roodborst  53. Wulp
 09. Ekster  24. Kokmeeuw  39. Roodborsttapuit  54. IJsvogel
 10. Fuut  25. Kolgans  40. Slobeend  55. Zeearend
 11. Graspieper  26. Koolmees  41. Smient  56. Zilvermeeuw
 12. Grauwe Gans  27. Krakeend  42. Spreeuw  57. Zwarte Kraai
 13. Goudplevier  28. Kuifeend  43. Staartmees  
 14. Grote Bonte Specht  29. Lepelaar  44. Stormmeeuw  
 15. Grote Canadese Gans  30. Meerkoet  45. Tafeleend  

Ankie de Kemp