Dagexcursie Kempen-Broek

Kempen-Broek

Kempen Broek is een uitgestrekt, grensoverschrijdend natuurgebied op de grens van Nederlands en Belgisch Limburg en een deel van Noord Brabant. Het landschap is gevormd door de resten van een voormalig groot moeras en bestaat uit een mozaïek van natte en droge natuur: uitgestrekte moerassen, broekbossen, open water, beken, heide, hooiland en akkers. Die grote afwisseling maakt het gebied bijzonder rijk aan planten en dieren en zorgt voor een natuurlijke, stille sfeer waarin de natuur veel ruimte krijgt. Kempen Broek staat bekend als een belangrijk vogelgebied. De waterrijke zones en rustige moerassen zijn ideaal voor moeras en watervogels, terwijl bossen en open cultuurlandschappen broed- en foerageerplekken bieden voor tal van andere soorten. In het gebied leven en broeden onder andere roofvogels zoals de Wespendief en verschillende uilensoorten, maar ook zeldzame en kenmerkende soorten van natte natuur, zoals de Zwartkopmeeuw en talrijke riet- en zangvogels. Tijdens trekperioden gebruiken veel vogels het gebied als rust en tussenstop. Naast vogels is Kempen Broek rijk aan andere dieren, zoals bever, boomkikker en edelhert, terwijl grote grazers het landschap open houden. Door deze natuurlijke processen blijft het gebied dynamisch en soortenrijk. Sinds 2024 heeft Kempen Broek de UNESCO status van Mens en Biosfeerreservaat, als erkenning voor de hoge natuurwaarden en de balans tussen natuur, landschap en menselijk gebruik.

Uitzicht op kijkhut de IJsvogel ©Simone Schraven

Water en rietvelden ©Peter van de Braak

Kijkhut ©Peter van de Braak

Onze excursie

We vertrokken met 11 personen vanuit Uden met fris maar echt prachtig wandelweer. Onderweg werd naast the usual suspects nog een Zwarte Roodstaart gezien. We kwamen door een omleiding wat later op de eerste locatie de Kettingdijk in Weert aan. Deze route was geadviseerd door Mignon van den Wittenboer, die daar werkzaam is met het uitbreiden van dit mooie natuurgebied. Via een kort grindpad kwamen we op een nog wat leeg aandoende vlakte waar duidelijk de contouren te zien waren van het begin van een prachtig landschap in de toekomst. Het was nu nog een zandzuigerplas met zandplaten waar heel mooi twee hazen aan het rondlopen waren, waarbij opviel dat ze vrij hoog op hun poten staan, wat door het gras waar ze meestal lopen niet opvalt. Er zaten Krakeenden, Wilde Eenden en er vlogen een paar Aalscholvers, maar verder waren er geen echt uitzonderlijke vogels aanwezig. We maakte nog een stop bij een groot ven waar we onder anderen, Knobbelzwanen, Krakeenden, Lepelaars, Grauwe Ganzen en Dodaars zagen. Deze locatie was al wat verder in ontwikkeling en zoals gezegd belooft ook dit nieuwe stuk een prachtige aanwinst te worden voor de natuur daar. Na ongeveer 10 minuten rijden gingen we bij Mariahof De Luysen in. Daar in het riet hoorden we meteen een Roerdomp die ons met zijn hoempen begeleidde tot we bij de eerste observatie hut aankwamen. Van daaruit zagen we een mooie waterpartij met rietkragen met daar ganzen met kuikens en een volwassen gans die vrij lang op één poot op een kleine rotsblok in het water stond. Verderop kwamen we in een stukje bos met net als vlak na de start bloeiende populieren die hun pluizen hadden laten vallen. Verder kwamen we zoals de naam Broek al aangeeft voorbij aan stukken natte grond, wat érg mooi overkwam, het leek hier en daar wel op Mangrovenbossen waar de takken prachtig reflecteerden op de waterspiegel eronder. We hoorden druk kwakende kikkers en zagen onder andere een Kleine Karekiet.

In de kijkhut ©Peter van de Braak

Fuut ©Peter van de Braak

Uitzicht nabij kijkhut de Wielewaal ©Simone Schraven

Grauwe Gans ©Peter van de Braak

Beverdam ©Simone Schraven

Rietzanger in beeld ©Simone Schraven

Bij de tweede observatie hut die net als de vorige van goede kwaliteit en netjes was, hoorden we nog een Waterral en zagen o.a. een Rietzanger. Later langs een roestige Wijst sloot werden we verrast door twee Kraanvogels die daar waarschijnlijk aan het nestelen waren en gebruik maakten van de thermiek. Enige tijd later namen twee Ooievaars deze techniek van ze over en cirkelden een tijdje rond. Ook vloog er nog een IJsvogel voorbij, We zijn langs een vrij lang pad gegaan dat gedeeltelijk door de bossen liep en kwamen er regelmatig beverburchten tegen en op de paden zelfs baltsende Rietgorzen. Aan de zijkanten prachtige stukken moerasachtige natuur met varens en bladeren van uitschietende lisdodden. We zijn via dat pad rustig weer naar het beginpunt gelopen en omdat de Mariahof en het educatiecentrum pas later opengingen zijn we huiswaarts gekeerd. Het is een erg mooi gebied met een mooie biodiversiteit.

Vink ©Peter van de Braak

Bridge over troubled water ©Peter van de Braak

Kraanvogels ©Peter van de Braak

Ooievaar ©Simone Schraven

Blauwe Reiger ©Peter van de Braak

Verdronken bomen ©Simone Schraven

Vogelwaarnemingen

Ineke de Wild